Lượt xem: 289
PHỎNG VẤN TS.BS. NGUYỄN TIẾN DŨNG GIÁM ĐỐC TRUNG TÂM KIỂM SOÁT BỆNH TẬT VỀ CÁCH PHÒNG NGỪA BỆNH DẠI
In trang

Phỏng vấn TS.BS. Nguyễn Tiến Dũng- Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tât về cách phòng ngừa bệnh dại

         Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, khi đã phát bệnh là vô phương cứu chữa. Các trường hợp tử vong do bệnh dại hầu hết đều do bị chó cắn và không được điều trị dự phòng bằng vắc xin, huyết thanh kháng dại. Để truyền tải đến cộng đồng những thông tin cơ bản về các biện pháp phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này, chúng tôi đã có bài phỏng vấn TS.BS. Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Sơn La, nhằm cung cấp những kiến thức cần thiết về căn nguyên và cách phòng bệnh.

         Phóng viên: Câu hỏi đầu tiên, xin Bác sĩ hãy cho biết tình hình bệnh dại trên địa bàn tỉnh Sơn La trong thời gian vừa qua?

         TS.BS. Nguyễn Tiến Dũng

         Tính từ khi bệnh dại tái bùng phát trên địa bàn tỉnh (2011), hơn 10 năm qua (2011-2021), công tác phòng chống bệnh dại cả ở trên người và động vật đã nhận được sự quan tâm, chỉ đạo, đầu tư kinh phí của UBND tỉnh Sơn La. Tuy nhiên trên địa bàn tỉnh Sơn La bệnh dại diễn biến hết sức phức tạp, số trường hợp mắc và tử vong do bệnh dại hàng năm đều nằm trong nhóm các tỉnh có số mắc cao trong toàn quốc. Giai đoạn 5 năm (2017- đến nay) đã ghi nhận 20 trường hợp tử vong do bệnh dại, tại 11/12 huyện/thành phố (trừ Bắc Yên). Số trường hợp mắc/tử vong do bệnh dại xảy ra quanh năm, tuy nhiên tập trung chủ yếu vào mùa hè. Qua điều tra cho thấy 100% số trường hợp tử vong đều do chủ quan không đi tiêm vắc xin phòng bệnh dại khi bị chó cắn hoặc chăm sóc chó nhà ốm… Tại Sơn La số người tiêm vắc xin phòng dại hằng năm đều ở mức cao khoảng hơn 7.000 lượt người/năm, riêng 3 tháng đầu năm 2021 khoảng hơn 3.000 người phải đi tiêm phòng bệnh dại, tăng hơn so với cùng kỳ năm 2020.

         Theo báo cáo của hệ thng giám sát bệnh truyền nhiễm, trường hợp mắc bệnh gần đây nhất là bệnh nhân C.T.D.Y, sinh ngày 10/7/2015 địa chỉ tại Mường Trai - Mường La, bệnh nhi 5 tuổi bị chó cắn cách đây 1 tháng vào tai, vết thương nhỏ, mặc dù đã được xử trí bằng cách rửa vết thương bằng xà phòng, tuy nhiên do chủ quan gia đình không đưa trẻ đi tiêm vắc xin phòng dại. Đến ngày 20/4/2021 bệnh nhân đã có các triệu chứng sốt nhẹ, sợ tiếng ồn và rất kích động, biểu hiện lâm sàng rất điển hình của bệnh dại, và rất đáng tiếc là chúng ta sẽ không thể cứu sống được cháu bé.

         Phóng viên: Thưa Bác sĩ, được biết ngành Y tế đã rất nỗ lực trong việc triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh dại nhưng vẫn xảy ra các trường hợp tử vong đáng tiếc. Vậy đâu là nguyên nhân và ngành Y tế đã có những biện pháp khắc phục như thế nào?

         TS.BS. Nguyễn Tiến Dũng

         Mặc dù ngành Y tế đã rất nỗ lực trong việc triển khai các biện pháp phòng chống bệnh dại nhưng vẫn xảy ra bệnh dại, theo tôi là do 03 nhóm nguyên nhân cơ bản sau:

         Một là: Chưa có sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các cấp chính quyển địa phương, đặc biệt là tuyến xã/phường/thị trấn. Trong khi đó nhận thức của người dân còn hạn chế, không chủ động tự giác đi tiêm phòng vắc xin khi bị chó cắn, không đăng ký khai báo với chính quyền địa phương khi nuôi chó.

         Hai là: Bệnh dại là bệnh lây truyền từ chó sang người nhưng chúng ta chưa quản lý được đàn chó, tập quán nuôi chó thả rông không xích nhốt, không đeo rọ mõm khi chó ra đường…rất phổ biến. Trong khi đó tỷ lệ tiêm vắc xin phòng dại cho đàn chó chưa đạt và không đều tại các địa phương. Đây chính là nguyên nhân gốc rễ và dẫn đến dịch bệnh dại vẫn tiếp tục lưu hành trên đàn chó nuôi, từ đó lây truyền sang người.

         Ba là: Các nguồn lực dành cho công tác phòng, chống bệnh dại còn hạn chế (lực lượng thú y ở tuyến cơ sở rất mỏng, thiếu kinh phí truyền thông, thiếu vắc xin…), dẫn đến tình trạng vi rút dại lưu hành trên đàn chó kéo dài nhiều năm. Nhiều người dân, nhất là bà con ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn chưa nhận thức được sự nguy hiểm và cách phòng bệnh dại. Dịch vụ cung ứng vắc xin phòng bệnh dại chưa đưa được đến Trạm Y tế xã, mà phải lên Trung tâm Y tế huyện để tiêm phòng. Ngoại trừ một số ít đối tượng chính sách được UBND tỉnh miễn phí, còn đa số người dân phải tự chi trả nếu bị phơi nhiễm, trong khi giá vắc xin tiêm phòng cho người khá cao (khoảng 1.500.00 đồng cho liệu trình tiêm đủ 5 mũi vắc xin).

         Về các giải pháp khắc phục tình hình trên:

         1. Các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương nêu cao vài trò trong việc chỉ đạo triển khai công tác phòng, chống bệnh dại, coi đây là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của các cấp chính quyền và của cả cộng đồng.

         2. Tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác phòng chống bệnh dại nhất là Y tế và Thú y. Quản lý tốt đàn chó, nuôi chó phải khai báo, đăng ký với chính quyền cấp xã; cam kết xích, nhốt và tiêm phòng vắc xin đạt trên 85% tổng đàn chó. Vận động, tuyên truyền người dân khi bị chó mèo cắn phải sơ cứu vết thương sau đó đi tiêm phòng vắc xin càng sớm càng tốt.

         3. Đầu tư nguồn lực, đảm bảo kinh phí cho các hoạt động như: truyền thông, mua vắc xin tiêm miễn phí cho một số đối tượng chính sách trên địa bàn; tăng cường đào tạo tập huấn, kiểm tra, giám sát... Đặc biệt là có chính sách củng cố đội ngũ Thú y ở tuyến cơ sở và hỗ trợ tiêm vắc xin cho đàn chó để cắt đứt nguồn lây nhiễm sang người.

         Phóng viên: Vậy những dấu hiệu và triệu chứng nhận biết bệnh dại ở người như thế nào? Có biện pháp điều trị đặc hiệu nào cho bệnh nhận bị dại không, thưa Bác sĩ?

         TS.BS. Nguyễn Tiến Dũng

         Sau khi người bị động vật nhiễm vi rút dại cắn (chó, mèo, dơi...) sẽ trải qua thời gian ủ bệnh từ 2 đến 8 tuần lễ, (thời gian ủ bệnh có thể ngắn hơn hoặc dài hơn). Thời gian ủ bệnh dài hay ngắn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Tình trạng vết cắn, vị trí vết cắn, tình trạng xử trí vết thương khi bị chó, mèo.. cắn. Trước khi lên cơn dại bệnh nhân thường không có biểu hiện gì.

         Đến thời kỳ toàn phát (bệnh nhân lên cơn dại) có thể kéo dài từ 1 – 4 ngày với biểu hiện sốt, đau đầu, khó chịu, buồn nôn. Có cảm giác đau và tê tại vết cắn nơi vi rút xâm nhập. Giai đoạn biểu hiện bệnh nhân thường kích động, mất ngủ, có tăng cảm giác kích thích (sợ ánh sáng, tiếng động, sợ nước và gió nhẹ), tăng tiết nước bọt, vã mồ hôi, hạ huyết áp, co giật và tử vong. Cũng có những bệnh nhân tiến triển ở thể liệt, bắt đầu liệt hai chi dưới (liệt mềm), liệt chi trên, liệt hô hấp và tử vong.

         Khi đã phát bệnh, không có cách nào cứu chữa, tất cả các bệnh nhân đều dẫn tới tử vong.

         Phóng viên: Bác sĩ có khuyến cáo gì cho người dân trong việc phòng chống bệnh dại ở người không?

         TS.BS. Nguyễn Tiến Dũng

         Bệnh dại là bệnh nguy hiểm, hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, tuy nhiên căn bệnh này hoàn toàn có thể phòng tránh được bằng vắc xin, vì thế mọi người dân cần:

         - Tiêm phòng cho 100% chó, mèo nuôi và tiêm nhắc lại hằng năm.

         - Nuôi chó phải xích, nhốt, khi ra đường phải mang rọ mõm. Diệt chó chạy rông, chó vô chủ.

         - Không đùa nghịch, chọc phá, trêu ghẹo các con vật nuôi.

         - Khi bị chó, mèo cắn cần: Rửa vết thương dưới vòi nước chảy ngay lập tức với xà phòng trong vòng 15 phút. Nếu không có xà phòng có thể xối rửa vết thương bằng nước thông thường. Không đắp bất cứ thứ gì lên vết thương.

         - Đến ngay Trung tâm Y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm vắc xin kịp thời,  chỉ có tiêm phòng mới ngăn ngừa không bị bệnh dại

         - Tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa hoặc nhờ thầy lang phòng, chữa bệnh dại.

         Phóng viên: Xin cảm ơn những chia sẻ của Bác sĩ!

Mai Trang - CDC Sơn La






Đăng nhập

 

 

 

 

 

 

 

BẢN QUYỀN THUỘC TRUNG TÂM KIỂM SOÁT BỆNH TẬT TỈNH SƠN LA

Địa chỉ:  Đường Bản Cọ, Phường Chiềng An, TP.Sơn La -  ĐT: 0212.3852.247–Fax: 02123751.798- Email: ttksbt@sonla.gov.vn

Giấy phép thiết lập Website số 02/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Sơn La cấp ngày 18/02/2020