Tăng huyết áp đang trở thành một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến, âm thầm đe dọa sức khỏe cộng đồng. Hưởng ứng Ngày Thế giới Phòng, chống tăng huyết áp 17/5 năm nay với chủ đề “Chung tay kiểm soát tăng huyết áp”, ngành Y tế tỉnh Sơn La đẩy mạnh nhiều hoạt động sàng lọc, quản lý điều trị và truyền thông nâng cao nhận thức, giúp người dân chủ động phát hiện sớm và kiểm soát bệnh hiệu quả.

Tăng huyết áp - “kẻ giết người thầm lặng”

Tăng huyết áp là tình trạng áp lực máu lên thành động mạch tăng cao hơn so với bình thường, được xác định khi chỉ số huyết áp tâm thu ≥ 140mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ≥ 90mmHg. Theo Tổ chức Y tế thế giới, tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong sớm có thể phòng, chống được trên toàn thế giới. Ước tính có khoảng 1,4 tỉ người trên toàn cầu mắc bệnh tăng huyết áp. Mặc dù có sẵn các phương pháp điều trị hiệu quả và giá cả phải chăng, nhiều người vẫn không nhận thức được tình trạng bệnh của mình và chỉ khoảng 1/4 số người bị tăng huyết áp kiểm soát được huyết áp ở mức độ thích hợp.

Tăng huyết áp thường được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì thường không có triệu chứng nhưng có các yếu tố nguy cơ làm tăng huyết áp, đáng kể nhất có thể là nguy cơ tim mạch, đột quỵ, bệnh thận và tử vong sớm. Phát hiện sớm, theo dõi thường xuyên và điều trị liên tục có thể phòng, chống hầu hết các biến chứng liên quan đến tăng huyết áp. Những năm gần đây, số người mắc tăng huyết áp trên địa bàn tỉnh có xu hướng gia tăng, chủ yếu liên quan đến lối sống ít vận động, chế độ ăn nhiều muối, căng thẳng trong công việc và dân số đang già hóa.

Tại Sơn La, theo thống kê của ngành Y tế, tính đến hết tháng 12/2025, toàn tỉnh có 72.023 người mắc tăng huyết áp được phát hiện, trong đó 39.941 người đang được quản lý điều trị tại các cơ sở y tế. Con số này cho thấy gánh nặng bệnh tật không nhỏ, đòi hỏi công tác phòng, chống và quản lý bệnh phải được triển khai sâu, rộng.

Với những nỗ lực của ngành Y tế tỉnh nhà trong công tác phòng, chống bệnh tăng huyết áp, trong năm 2025, toàn tỉnh có 83% người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên được đo huyết áp ít nhất một lần mỗi năm để phát hiện sớm bệnh. Đây là kết quả từ việc triển khai đồng bộ các hoạt động sàng lọc tại cộng đồng, đặc biệt ở tuyến y tế cơ sở. Nhiều trạm y tế xã, phường tổ chức các đợt khám sức khỏe định kỳ, đo huyết áp miễn phí cho người dân, góp phần đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với cộng đồng.

Trạm Y tế xã Chiềng Sơn tổ chức khám sàng lọc miễn phí và tuyên truyền cho người dân

Kiểm tra huyết áp thường xuyên là biện pháp đơn giản và quan trọng nhất để phát hiện sớm bệnh Không riêng người cao tuổi, nhiều người trẻ tuổi cũng bắt đầu đối mặt với nguy cơ tăng huyết áp do áp lực công việc và thói quen sinh hoạt thiếu khoa học. 

Hưởng ứng Ngày Thế giới Phòng, chống tăng huyết áp năm 2026, nhiều cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh tổ chức chiến dịch truyền thông và đo huyết áp miễn phí cho người dân. Các hoạt động này góp phần lan tỏa thông điệp của năm nay: “Chung tay kiểm soát tăng huyết áp”. Thông điệp không chỉ nhấn mạnh vai trò của ngành Y tế mà còn kêu gọi mỗi cá nhân chủ động bảo vệ sức khỏe bằng những việc làm đơn giản như đo huyết áp định kỳ, ăn uống khoa học và vận động đều đặn. Bởi trên thực tế, tăng huyết áp hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách.

Để phòng, chống và kiểm soát bệnh tăng huyết áp hiệu quả, mỗi người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:

- Kiểm tra huyết áp thường xuyên: Đây là biện pháp đơn giản và quan trọng nhất để phát hiện sớm bệnh. Mỗi người hãy tự nhớ số đo huyết áp của mình như nhớ số tuổi.

- Chế độ ăn uống khoa học: Thực hiện ăn nhạt (giảm muối), hạn chế các thực phẩm chế biến sẵn; tăng cường ăn rau xanh, trái cây và các loại ngũ cốc thô.

- Duy trì lối sống lành mạnh: Hạn chế rượu, bia, tuyệt đối không hút thuốc lá hoặc thuốc lào. Tránh căng thẳng, lo âu, bảo đảm ngủ đủ giấc và làm việc điều độ.

- Tăng cường vận động: Duy trì tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày thông qua các hoạt động như đi bộ, chạy bộ, đạp xe hoặc các môn thể thao phù hợp với sức khỏe.

- Tuân thủ điều trị: Người bệnh đã được chẩn đoán tăng huyết áp cần uống thuốc đúng liều, đủ liều và liên tục theo chỉ định của bác sĩ. Không tự ý bỏ thuốc ngay cả khi huyết áp đã về mức bình thường.

Mọi người dân, đặc biệt là người từ 40 tuổi trở lên, hãy chủ động đến các cơ sở y tế gần nhất để được khám sàng lọc, tư vấn và quản lý sức khỏe kịp thời.

Trong bối cảnh bệnh không lây nhiễm ngày càng gia tăng, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về tăng huyết áp là nhiệm vụ lâu dài. Mỗi người dân cần hiểu rằng kiểm tra huyết áp không chỉ dành cho người bệnh mà là thói quen cần thiết để phòng, chống từ sớm. Sự chủ động của người dân cùng nỗ lực của ngành Y tế sẽ góp phần giảm thiểu biến chứng, kéo dài tuổi thọ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng

- BSCKI. Phạm Thị Thu Hương, Trưởng Khoa PCBKLN – CDC