Sử dụng thuốc lá là một trong những mối đe dọa sức khỏe cộng đồng lớn nhất mà thế giới đã và đang phải đối mặt; là yếu tố nguy cơ chính gây ra các bệnh không lây nhiễm như ung thư, tim mạch và đái tháo đường. Sử dụng thuốc lá gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn thế giới, trong đó có khoảng 1,6 triệu ca tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc thụ động. Đặc biệt, khu vực Đông Nam Á đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng khi thuốc lá cướp đi sinh mạng của khoảng 3,1 triệu người mỗi năm.

Tại Việt Nam, theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới, sử dụng thuốc lá gây ra hơn 100.000 ca tử mỗi năm. Trong đó 84.500 người tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc chủ động và 18.800 người tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc  thụ động. Việc sử dụng thuốc lá đang gây ra gánh nặng nghiệm trọng và ngày càng gia tăng về bệnh tật và tử vong sớm, cũng như chi phí y tế. Thiệt hại kinh tế do thuốc lá ước tính là 108 nghìn tỷ đồng mỗi năm (tương đương 1,14% GDP). Con số này lớn hơn gấp 5 lần so với đóng góp của nguồn thu thuế thuốc lá cho ngân sách quốc gia. Tổ chức Y tế Thế giới nhấn mạnh: Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026 là Chiến dịch nhằm phơi bày các ngành công nghiệp thuốc lá lôi kéo một thế hệ người dùng mới, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên, đồng thời né tránh các biện pháp kiểm soát thuốc lá ngày càng chặt chẽ trên toàn cầu.

Nicotine và các sản phẩm thuốc lá gây nghiện rất nguy hiểm cho sức khỏe nhưng luôn được các tập đoàn thuốc lá trên thế giới tìm cách để thu hút mọi người sử dụng. Không có bất kỳ sản phẩm thuốc lá nào và không có mức độ tiếp xúc nào đối với thuốc lá được coi là an toàn cho sức khoẻ bao gồm cả thuốc lào, xì gà, thuốc lá nung nóng, thuốc lá điện tử, thuốc lá tự cuốn, thuốc lá tẩu và các sản phẩm thuốc lá không khói. Thuốc lá, thuốc lá mới và các sản phẩm chứa nicotin rất có hại cho sức khỏe thậm chí gây tử vong cho cả người hút và người không hút nhưng thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc. Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, các sản phẩm này có thể làm suy yếu nghiêm trọng sự phát triển não bộ.

Năm 2026, Tổ chức Y tế thế giới chọn chủ đề“Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo – Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá” là Chiến dịch nhằm phơi bày các ngành công nghiệp thuốc lá lôi kéo một thế hệ người dùng mới, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên, đồng thời né tránh các biện pháp kiểm soát thuốc lá ngày càng chặt chẽ trên toàn cầu. Tổ chức Y tế thế giới kêu gọi các nước cùng chung tay thực hiện Chiến dịch truyền thông hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 năm 2025 vì một tương lai khỏe mạnh hơn.

        Thực hiện Công văn số 3463/BYT-KCB ngày 13/5/2026 của Bộ Y tế về việc tổ chức các hoạt động Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5, Tuần lễ quốc gia không thuốc lá 25-31/5/2026 và tăng cường thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn tỉnh. UBND tỉnh ban hành Công văn số 3384/UBND-KGVX ngày 20 tháng 5 năm 2026 chỉ đạo các Sở, ban ngành, tổ chức đoàn thể tỉnh, UBND các xã, phường  triển khai tổ chức các hoạt động trên địa bàn tỉnh; Sở Y tế ban hành Công văn số 1614/SYT-NVYD ngày 27/5/2026 chỉ đạo các đơn vị Y tế trên địa bàn tỉnh tổ chức các hoạt động theo chức năng nhiệm vụ và điều kiện thực tế của đơn vị; Trung tâm Kiểm soát bệnh tật ban hành Kế hoạch số 465/KH-KSBT ngày 27/5/2026 kế hoạch tổ chức hoạt động Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5, Tuần lễ quốc gia không thuốc lá 25-31/5/2025 và tăng cường thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

         Trong 2 ngày 22/5 và ngày 27/5/2026 Trung tâm Kiểm soát bệnh tật phối hợp Bệnh viện Đa khoa khu vực Mai Sơn, Thuận Châu tổ chức buổi truyền thông trực tiếp về phòng chống tác hại của thuốc lá có >100 người là đại diện lãnh đạo Bệnh viện, cán bộ Y tế các khoa, phòng, bệnh nhân,người nhà bệnh nhân tham dự 

BSCKI. Phạm Thị Thu Hương – Trưởng khoa PCBKLN – Truyền thông trực tiếp tại BVĐK khu vực Mai Sơn

BSCKII. Hà Việt Phương – Giám đốc BVĐK khu vực Thuận Châu phát biểu khai mạc buổi truyền thông

BS. Đặng Minh Ngọc – Phó Trưởng khoa PCBKLN –  Truyền thông trực tiếp

 tại BVĐK khu vực Thuận Châu

Để giảm tỷ lệ người hút thuốc lá, giảm tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ người dân, các cấp, ngành, đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội cần tiếp tục tăng cường giám sát, đánh giá thường xuyên hiệu quả hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá; duy trì tốt các mô hình không khói thuốc lá tại các cơ quan, đơn vị. Hơn hết, mỗi người dân cần nâng cao ý thức chấp hành nghiêm Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá để bảo vệ chính bản thân cũng như cộng đồng, xây dựng môi trường sống văn minh, lành mạnh.

          Thông điệp tuyên truyền

1. Cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng (Nghị quyết số 173/2024/QH15).
2. Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng chứa hóa chất độc hại như các hoá chất có trong khói xe ô tô, thuốc trừ sâu.
3. Sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng gây tổn thương phổi, tim và não, đặc biệt là ở người trẻ.
4. Phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng (Nghị định số 90/2026/NĐ-CP).
5. Sử dụng thuốc lá là nguyên nhân chính gây ung thư phổi, nhồi máu cơ tim, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đột quỵ...
6. Sử dụng thuốc lá là nguyên nhân gây tử vong sớm cho hơn một nửa số người sử dụng.
7. Nicotine trong thuốc lá gây nghiện và ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ, đặc biệt ở trẻ em.
8. Không có sản phẩm thuốc lá nào là an toàn cho sức khoẻ.
9. Mọi người đều có quyền được sống, làm việc trong môi trường không khói thuốc lá.
10. Cán  bộ, công chức, viên chức, người lao động  thực hiện nghiêm quy định cấm hút thuốc lá tại nơi làm việc.
11. Vì sức khỏe của bản thân và gia đình, hãy bỏ thuốc lá ngay hôm nay.
12. Yêu thương không chỉ là lời nói – hãy thể hiện bằng việc không hút thuốc.
13.  Bỏ thuốc lá là món quà ý nghĩa nhất bạn dành cho những người thân yêu.

BSCKI. Phạm Thị Thu Hương – Trưởng khoa PCBKLN