Bệnh lao là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn lao gây ra, vi khuẩn lao chủ yếu tấn công vào phổi nhưng cũng có thể tấn công vào các cơ quan khác như: Hạch, xương, màng não… Bệnh lây từ người sang người qua không khí khi người bệnh ho, khạc, nói chuyện hoặc hắt hơi. Đây là căn bệnh nguy hiểm, diễn biến âm thầm nhưng có thể gây suy kiệt sức khỏe và tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Tuy nhiên, điều đáng mừng là bệnh lao có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách.

Hưởng ứng Ngày Thế giới Phòng chống Lao năm 2026, Việt Nam lựa chọn chủ đề: “Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân”. Ngành Y tế kêu gọi các cấp, các ngành và toàn thể Nhân dân nâng cao nhận thức, chủ động phòng chống bệnh lao, hướng tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030.

Thông điệp khẳng định rằng các quốc gia không chỉ tham gia mà chính là lực lượng dẫn dắt trong cuộc chiến chống bệnh lao. Đồng thời, chủ đề cũng tôn vinh những đóng góp của cộng đồng, người bệnh và người sống sót sau lao, nhân viên y tế, các nhà vận động chính sách, nhà khoa học, các tổ chức xã hội và các đối tác, những lực lượng đang ngày đêm đóng góp cho công cuộc chấm dứt bệnh lao.

 Các dấu hiệu thường gặp của bệnh lao phổi gồm:

- Ho kéo dài trên 2 tuần, có thể ho khan hoặc ho có đờm

- Sốt nhẹ về chiều, ra mồ hôi trộm ban đêm

- Sụt cân, chán ăn, mệt mỏi

- Một số trường hợp có thể ho ra máu

Đáng chú ý, nhiều người mắc lao không có triệu chứng rõ ràng, nên rất dễ bỏ sót nếu không đi khám sức khỏe định kỳ.

Để phòng, chống bệnh lao hiệu quả, Ngành y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:

- Phát hiện sớm bệnh lao: Khi có dấu hiệu nghi ngờ như ho kéo dài, sốt nhẹ, sụt cân… cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và xét nghiệm; chủ động khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm đờm, chụp X-quang phổi khi cần thiết.

- Điều trị đúng và đủ: Người mắc lao cần tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của cán bộ y tế; uống thuốc đúng giờ, đủ liều, đủ thời gian, không tự ý bỏ thuốc giữa chừng.

- Phòng lây nhiễm trong cộng đồng: Che miệng khi ho, hắt hơi; đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người khác; không khạc nhổ bừa bãi; nhà ở cần thông thoáng, có ánh sang.

- Nâng cao sức khỏe: Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng; tăng cường luyện tập thể dục thể thao; tiêm vắc xin phòng lao cho trẻ em theo chương trình tiêm chủng mở rộng.

- Chung tay hỗ trợ người bệnh: Không kỳ thị, xa lánh người mắc bệnh lao; động viên để người bệnh yên tâm điều trị, sớm khỏi bệnh

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống lao 24/3/2026, hãy cùng thực hiện tốt thông điệp: “Phát hiện sớm lao - Điều trị khỏi - Bảo vệ cộng đồng”;
“Khám sức khỏe định kỳ - Phát hiện sớm bệnh lao”.

Công tác phòng bệnh lao đạt hiệu quả cao cần phải chú ý đến 2 vấn đề: Phát hiện sớm, điều trị triệt để, đúng nguyên tắc đi đôi với công tác tiêm vắc xin BCG phòng lao cho trẻ sơ sinh và trẻ dưới 1 tuổi một cách đầy đủ, đúng kỹ thuật và đảm bảo chất lượng. Bên cạnh đó, cuộc sống, sinh hoạt của người bệnh liên quan mật thiết với tình hình bệnh lao. Bệnh lao tăng lên ở những vùng có điều kiện kinh tế thấp kém, đói nghèo, còi xương, suy dinh dưỡng hoặc hiểu biết về bệnh lao quá ít. Cho nên cải thiện điều kiện sống, sinh hoạt, làm việc và làm trong sạch môi trường sống sẽ làm giảm nguy cơ mắc bệnh.

Để phát hiện thụ động có hiệu quả, mỗi người dân cần nâng cao sự hiểu biết về bệnh Lao. Cần biết các triệu chứng nghi mắc lao để tự nguyện đến cơ sở y tế khám khi có các dấu hiệu của bệnh. Qua đó, người dân cũng loại trừ quan niệm sợ bệnh lao, dấu bệnh, gây cản trở cho việc đi khám bệnh của nhân dân. Đối với gia đình có người mắc bệnh lao cần thường xuyên đến các cơ sở y tế để được khám phát hiện, đặc biệt là trẻ em. Hiện nay, cách phòng lao hữu hiệu và rẻ tiền nhất là tiêm chủng cho trẻ em từ sơ sinh đến 1 tuổi.

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống lao 2026 không chỉ là hoạt động truyền thông mà còn là lời kêu gọi hành động mạnh mẽ từ mỗi cá nhân, mỗi tổ chức, cùng chung tay vì mục tiêu xóa bỏ bệnh lao tại Việt Nam trong những năm tới.

                    KHOA TRUYỀN THÔNG, GIÁO DỤC SỨC KHỎE - CDC